Trong bối cảnh rác thải nhựa dùng một lần đang trở thành vấn đề đáng báo động đối với môi trường, xu hướng sử dụng các sản phẩm thân thiện với thiên nhiên ngày càng được người tiêu dùng quan tâm. Nắm bắt xu hướng đó, nhiều mô hình sản xuất xanh đã ra đời, góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng bền vững. Tại Phú Thọ, Hợp tác xã (HTX) sinh thái Đất Tổ Star Eco đã “thổi hồn” vào những mo cau khô tưởng chừng bị bỏ đi để sản xuất bát, đĩa, khay đựng thực phẩm thân thiện với môi trường.
Với mong muốn mang đến cho thị trường những sản phẩm xanh, an toàn cho sức khỏe và góp phần thay thế đồ nhựa dùng một lần, HTX sinh thái Đất Tổ Star Eco đã lựa chọn mo cau, một nguyên liệu tự nhiên sẵn có tại nhiều địa phương làm hướng đi phát triển sản phẩm. Trước đây, lượng mo cau sau thu hoạch thường bị đốt bỏ hoặc bỏ đi gây lãng phí, trong khi nhu cầu sử dụng các sản phẩm sinh học, thân thiện môi trường ngày càng gia tăng. Từ thực tế đó, HTX đã nghiên cứu, tìm hiểu quy trình sản xuất để tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên này, tạo ra những sản phẩm có giá trị sử dụng cao và phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh hiện nay. Ưu điểm nổi bật của sản phẩm là có nguồn gốc hoàn toàn tự nhiên, có khả năng phân hủy sinh học trong thời gian ngắn, an toàn khi sử dụng với thực phẩm nóng và lạnh. Đặc biệt, mỗi sản phẩm đều mang những đường vân tự nhiên riêng của mo cau, tạo nên nét mộc mạc, gần gũi và mang dấu ấn riêng của dòng sản phẩm sinh thái.
Sau khi tìm hiểu, đi học tập kinh nghiệm tại nhiều địa phương, HTX sinh thái Đất Tổ Star Eco đã đầu tư nhà xưởng, hệ thống máy móc, thiết bị và từng bước cải tiến quy trình sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Trung bình mỗi ngày, HTX sản xuất hàng nghìn sản phẩm cung ứng ra thị trường, góp phần đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm thay thế đồ nhựa dùng một lần.
Ông Trần Vũ Thành - Giám đốc HTX chia sẻ, những ngày đầu triển khai mô hình, HTX gặp không ít khó khăn về kỹ thuật sản xuất, tìm kiếm thị trường tiêu thụ và khó khăn lớn nhất là giá của sản phẩm làm từ mo cau có chênh lệch khá cao với giá của sản phẩm từ xốp, nhựa. Tuy nhiên, với quyết tâm theo đuổi hướng đi xanh, HTX đã từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường. Để tạo ra những sản phẩm bát, đĩa sinh học an toàn và thân thiện với môi trường, HTX chú trọng từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến quy trình sản xuất.
Nguyên liệu chính là mo cau khô được thu gom từ các hộ dân tại địa phương và khu vực lân cận. Những mo cau sau khi rụng tự nhiên được lựa chọn kỹ, đảm bảo độ dày, độ bền và giữ được màu sắc tự nhiên. Sau khi thu gom, nguyên liệu được đưa vào làm sạch bằng nước, loại bỏ bụi bẩn và tạp chất trước khi tiến hành phơi hoặc sấy khô. Công đoạn này giúp bảo đảm độ bền, hạn chế ẩm mốc và giữ được tính tự nhiên của sản phẩm. Tiếp đó, mo cau được đưa vào máy ép nhiệt với các khuôn định hình khác nhau để tạo thành các sản phẩm như bát, đĩa, khay đựng thực phẩm. Dưới tác động của nhiệt độ và áp suất cao, mo cau được ép thành hình chắc chắn mà không cần sử dụng hóa chất hay chất tạo màu. Sau khi ép khuôn, sản phẩm tiếp tục được cắt tỉa, kiểm tra chất lượng và khử khuẩn trước khi đóng gói đưa ra thị trường. HTX đã có chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000:2018.
Hiện nay, HTX đã phát triển và cung cấp ra thị trường hơn 20 dòng sản phẩm từ mo cau với giá dao động khoảng 2.000 - 5.000 đồng/sản phẩm. Trong đó, các loại đĩa vuông, chén vuông và khay chữ nhật là những mặt hàng bán chạy nhất, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thân thiện môi trường. Không chỉ tiêu thụ tại địa phương, sản phẩm của HTX hiện đã có mặt tại 1 số tỉnh, thành phố trên cả nước và chủ yếu được sản xuất theo đơn hàng xuất khẩu sang các thị trường như Mỹ, Hà Lan, Hàn Quốc và Canada. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của các sản phẩm sinh học thân thiện môi trường trong xu hướng tiêu dùng hiện đại.
Từ một phụ phẩm nông nghiệp tưởng chừng bị bỏ quên, mo cau đã được “đánh thức” để trở thành nguyên liệu tạo nên những sản phẩm thân thiện với môi trường, có giá trị sử dụng và giá trị kinh tế cao. Đây không chỉ là tư duy đổi mới, năng động và sáng tạo của HTX sinh thái Đất Tổ Star Eco mà còn khẳng định hướng đi đúng đắn trong phát triển sản xuất gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Với tính tiên phong, phù hợp xu hướng tiêu dùng xanh hiện đại, mô hình đang mở ra nhiều triển vọng để nhân rộng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Phương Thu
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ