Sản xuất nấm theo hướng hàng hóa gắn với chuỗi liên kết tiêu thụ đang mở ra hướng đi bền vững, nâng cao giá trị gia tăng cho nông nghiệp. Tại Hợp tác xã (HTX) nấm Tam Đảo, mô hình sản xuất nấm đông trùng hạ thảo không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao mà còn tạo việc làm ổn định, hình thành chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm.
Công nhân chăm sóc nấm đông trùng hạ thảo trong phòng nuôi cấy, chuẩn bị cho kỳ thu hoạch.
Những ngày này, tại khu nhà nuôi cấy rộng hơn 2.000m2 của HTX, không khí lao động diễn ra khẩn trương. Các phòng nuôi trồng được kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng nhằm đảm bảo điều kiện sinh trưởng tối ưu cho nấm. Bên trong, các khay nuôi cấy bước vào giai đoạn chuẩn bị thu hoạch với sắc vàng cam đặc trưng, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng trước khi cung ứng ra thị trường.
Gắn bó với HTX 15 năm, chị Đỗ Thị Phượng - công nhân lâu năm cho biết: Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật nhưng mang lại thu nhập ổn định từ 8-9 triệu đồng/tháng. Người lao động thường xuyên được tập huấn, nâng cao tay nghề, yên tâm gắn bó lâu dài. Nhiều lao động như chị Đỗ Thị Hà đã coi HTX là nơi làm việc ổn định, môi trường chuyên nghiệp.
Hiện HTX có 12 thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động địa phương. Nhờ áp dụng quy trình sản xuất hiện đại, sản lượng đạt khoảng 12 tấn nấm tươi và 8 tạ nấm khô mỗi năm.
Từ nguồn nguyên liệu này, HTX đã chế biến 18 sản phẩm, trong đó 13 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao; sản phẩm đông trùng hạ thảo sấy thăng hoa đạt 4 sao.
Ông Nguyễn Quốc Huy - Giám đốc HTX cho biết: đơn vị xác định sản xuất phải gắn với thị trường, chủ động xây dựng chuỗi liên kết từ nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ. HTX đã liên kết với 30 hộ trong tỉnh và hơn 100 hộ tại các tỉnh Lào Cai, Tuyên Quang để phát triển vùng trồng dâu, nuôi tằm - nguồn nguyên liệu quan trọng phục vụ sản xuất trùng hạ thảo.
Đến nay, vùng nguyên liệu của HTX đã mở rộng khoảng 150ha. Các hộ tham gia liên kết được hỗ trợ giống, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, qua đó tạo sinh kế ổn định, đặc biệt tại khu vực miền núi.
Một trong những yếu tố góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất là sự hỗ trợ từ Trung tâm Khuyến nông Quốc gia. Năm 2025, HTX được hỗ trợ vật tư thiết yếu, tập huấn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và cung cấp giống. Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp, doanh thu năm 2025 của HTX đạt trên 5 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 2 tỷ đồng.
Song song với sản xuất, HTX chú trọng mở rộng thị trường tiêu thụ. Các sản phẩm hiện được phân phối qua hệ thống siêu thị, điểm bán OCOP và các sàn thương mại điện tử, giúp thương hiệu nấm Tam Đảo ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng.
Sản phẩm đông trùng hạ thảo của HTX nấm Tam Đảo.
Việc phát triển chuỗi liên kết tiêu thụ không chỉ giúp HTX ổn định đầu ra, tránh tình trạng “được mùa mất giá” mà còn nâng cao giá trị sản phẩm. Nấm đông trùng hạ thảo của HTX từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu, mở ra cơ hội mở rộng quy mô.
Trong định hướng phát triển thời gian tới, HTX đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ mở rộng vùng nguyên liệu lên 1.000ha trồng dâu, nuôi tằm. Song song với đó là nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa chủng loại, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Đặc biệt, HTX dự kiến kết hợp sản xuất với phát triển du lịch trải nghiệm, tạo thêm giá trị gia tăng.
Theo kế hoạch, HTX sẽ xây dựng các tour tham quan quy trình sản xuất nấm đông trùng hạ thảo, kết hợp giới thiệu sản phẩm, qua đó vừa quảng bá thương hiệu, vừa thu hút du khách. Đây được xem là hướng đi mới, phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp gắn với du lịch, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương.
Thực tế cho thấy, mô hình sản xuất nấm đông trùng hạ thảo gắn với chuỗi liên kết tiêu thụ tại HTX nấm Tam Đảo đã khẳng định hiệu quả rõ nét. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người lao động, mô hình còn góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển dịch theo hướng gia tăng giá trị và phát triển bền vững, đây là mô hình cần được nghiên cứu, nhân rộng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển.
Nguồn: https://baophutho.vn/