Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, với trọng tâm là chuyển đổi số, đã và đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Đối với khu vực kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX), chuyển đổi số không còn là xu hướng mang tính lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao năng lực quản trị, mở rộng thị trường và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, việc sáp nhập Liên minh HTX các tỉnh đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức hoạt động, xây dựng môi trường làm việc linh hoạt, hiện đại, hiệu quả trên nền tảng công nghệ số. Chủ trương này hoàn toàn phù hợp với các định hướng lớn của Trung ương. Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị về chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã nhấn mạnh việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, sản xuất, kinh doanh. Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 xác định rõ mục tiêu hình thành chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, trong đó khu vực KTTT, HTX cần được hỗ trợ để nâng cao năng lực thích ứng và cạnh tranh. Luật HTX năm 2023 cũng đã bổ sung nhiều quy định mới, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho HTX ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong quản trị, sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.
Sau sáp nhập, quy mô, cơ cấu và mô hình tổ chức của Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ có nhiều thay đổi, phạm vi quản lý và đối tượng hỗ trợ ngày càng mở rộng. Thực tiễn này đặt ra không ít thách thức: Sự khác biệt về nhận thức và năng lực số giữa cán bộ, viên chức; hệ thống dữ liệu, hồ sơ, văn bản của các đơn vị trước sáp nhập chưa được đồng bộ; quy trình nghiệp vụ cần được rà soát, tinh gọn và chuẩn hóa; yêu cầu hỗ trợ HTX phải nhanh hơn, kịp thời hơn và hiệu quả hơn trong điều kiện chuyển đổi số. Những thách thức đó đòi hỏi năng lực quản trị tổ chức trên môi trường số phải được nâng lên một bước mới, bài bản và thực chất hơn. Trong bối cảnh này, vai trò của tổ chức và đội ngũ cán bộ Liên minh HTX tỉnh có ý nghĩa quyết định. Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà là sự chuyển đổi toàn diện về tư duy quản lý, cách thức làm việc và phương thức phục vụ. Mỗi cán bộ không chỉ là người thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, mà còn phải trở thành hạt nhân tiên phong trong đổi mới tư duy số, chủ động tiếp cận, làm chủ và lan tỏa các mô hình số hóa trong hoạt động của cơ quan cũng như trong công tác hỗ trợ phát triển KTTT, HTX.
Trước hết, cần xác định chuyển đổi số là một nhiệm vụ chiến lược, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ chuyên môn của Liên minh HTX tỉnh. Việc ứng dụng công nghệ số phải phục vụ trực tiếp cho mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành; cải thiện chất lượng tham mưu, tư vấn; rút ngắn thời gian xử lý công việc; tăng tính minh bạch, chính xác trong quản lý dữ liệu về HTX, tổ hợp tác và thành viên. Các nền tảng quản lý văn bản điện tử, họp trực tuyến, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu số cần được sử dụng đồng bộ, thống nhất trong toàn cơ quan, từng bước thay thế phương thức làm việc thủ công, phân tán trước đây.
Cùng với đó, Liên minh HTX tỉnh cần tập trung xây dựng và vận hành các giải pháp số phục vụ công tác chuyên môn. Trọng tâm là hình thành kho dữ liệu số tập trung về khu vực KTTT, HTX nhằm phục vụ hiệu quả công tác thống kê, phân tích, dự báo và ra quyết định quản lý. Việc ứng dụng các công cụ phân tích dữ liệu, bảng điều khiển (dashboard) trong điều hành sẽ giúp lãnh đạo nắm bắt kịp thời tình hình hoạt động của HTX, từ đó ban hành các giải pháp hỗ trợ sát thực tiễn hơn.
Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ là yếu tố then chốt để chuyển đổi số đi vào chiều sâu. Trong thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh cần xây dựng chương trình đào tạo theo các cấp độ phù hợp, từ cơ bản đến nâng cao và chuyên sâu, gắn với vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ cụ thể. Việc triển khai chuyển đổi số cần được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ, viên chức hằng năm, coi đây là một thước đo quan trọng về tinh thần đổi mới, trách nhiệm và năng lực thực thi công vụ.
Bên cạnh đó, cần sớm hình thành tổ chuyển đổi số của cơ quan, với sự tham gia của lãnh đạo và các cán bộ có chuyên môn, kinh nghiệm về công nghệ thông tin. Tổ công tác có nhiệm vụ tham mưu xây dựng kế hoạch, lộ trình chuyển đổi số; hướng dẫn, hỗ trợ các phòng, ban triển khai ứng dụng công nghệ; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Song song với đó, công tác truyền thông nội bộ về chuyển đổi số cần được đẩy mạnh thông qua các bản tin, chuyên đề, chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hay, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn cơ quan.
Một nội dung không thể thiếu là bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và kỷ cương số. Việc ứng dụng công nghệ phải đi đôi với tuân thủ các quy định về bảo mật dữ liệu, bảo vệ thông tin nội bộ và thông tin của các tổ chức KTTT, HTX. Cán bộ cần được trang bị kiến thức cơ bản về an toàn thông tin, chủ động phát hiện, cảnh báo rủi ro và đề xuất biện pháp phòng ngừa, xử lý kịp thời.
Có thể khẳng định, chuyển đổi số sau sáp nhập không chỉ giúp Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ nâng cao hiệu quả hoạt động, mà còn tạo nền tảng quan trọng để đổi mới toàn diện công tác hỗ trợ phát triển KTTT trong giai đoạn mới. Liên minh HTX tỉnh sẽ từng bước xây dựng mô hình hoạt động hiện đại, linh hoạt, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số và đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của khu vực KTTT trên địa bàn tỉnh.
Võ Hoài Giáp
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ