Sau chủ trương sắp xếp, hợp nhất địa giới hành chính để hình thành tỉnh Phú Thọ mới, khu vực Tây Nam (trước đây thuộc tỉnh Hòa Bình cũ) đã mở ra một không gian phát triển rộng lớn và đầy tiềm năng cho khu vực kinh tế tập thể (KTTT). Trong bức tranh kinh tế chung đó, các hợp tác xã (HTX) khu vực tây nam tỉnh Phú Thọ đã nhanh chóng khẳng định vai trò là những mô hình sản xuất năng động, hiệu quả, đóng góp tích cực vào việc nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy kinh tế nông thôn bền vững.
Tính đến hết năm 2025, tỉnh Phú Thọ ghi nhận sự lớn mạnh vượt bậc của khối KTTT với hơn 2.100 HTX và gần 190 nghìn thành viên tham gia. Trong đó, các HTX tại khu vực Tây Nam đang phát triển theo xu hướng nông nghiệp hàng hóa bằng việc chủ động liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất.
Điển hình là HTX Nông nghiệp Mỹ Tân (xã Cao Dương). Dưới sự điều hành của Giám đốc Đỗ Quốc Hương, tận dụng lợi thế vị trí địa lý gần Thủ đô Hà Nội, HTX đã từng bước xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao và các sản phẩm OCOP. HTX đã chuyển mình mạnh mẽ từ mô hình truyền thống sang canh tác hàng hóa quy mô lớn với tổng diện tích sản xuất lên tới 129 ha. Trong đó, cây bưởi là sản phẩm chủ lực chiếm 86 ha, tiếp đến là ổi (12 ha), chè (15 ha) và cây dược liệu. Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, HTX Mỹ Tân đã ghi dấu ấn lớn khi ký kết hợp đồng xuất khẩu bưởi thành công sang các thị trường khó tính như Mỹ và Hà Lan (Châu Âu). Với việc áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và đạt chứng nhận OCOP 3 sao, HTX dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Tân được xem là điểm sáng trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, giúp nâng cao thu nhập và giảm nghèo tại địa phương.
Cùng với HTX dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Tân, HTX Nông nghiệp hữu cơ V-organic thuộc xã Lũng Vân là một trong những mô hình HTX năng động trong phát triển nông nghiệp sạch được sáng lập bởi bà Cấn Thị Thùy Trang. Với vùng sản xuất rộng gần 8ha, trong đó có 1 ha nhà màng, nhà lưới hiện đại, HTX tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp theo hướng hữu cơ, ứng dụng hệ thống tưới tự động và quy trình sản xuất an toàn nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Các khâu sản xuất từ trồng, chăm sóc đến thu hoạch đều được kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Thành viên HTX nông nghiệp hữu cơ V-ORGANIC được hướng dẫn quy trình sản xuất an toàn, trang bị đầy đủ đồ bảo hộ lao động, kiến thức về chăm sóc cây trồng và an toàn lao động. Hiện nay, sản phẩm của HTX Vorganic đã được tiêu thụ tại nhiều thị trường, đặc biệt là tại Hà Nội, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương. Với năng suất trung bình hằng năm đạt 60 tấn/ha, HTX đã giải quyết việc làm cho từ 20 – 30 lao động địa phương với thu nhập từ 180.000 – 250.000 đồng/ngày.
Với không gian phát triển rộng lớn hơn sau khi hợp nhất của khu vực KTTT tỉnh Phú Thọ và lợi thế về điều kiện tự nhiên, vùng nguyên liệu và hệ thống giao thông kết nối, các HTX sẽ có thêm cơ hội mở rộng sản xuất, tăng cường liên kết và nâng cao giá trị sản phẩm. Trong bối cảnh đó, các HTX trên địa bàn tỉnh Phú Thọ với nhiều mô hình hoạt động hiệu quả được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển nông nghiệp hàng hóa và xây dựng chuỗi giá trị nông sản của tỉnh.
Thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ tiếp tục xác định chiến lược trọng tâm là tiếp tục phát huy vai trò đại diện, hỗ trợ tối đa cho các đơn vị trong việc chuyển đổi số và xúc tiến thương mại. Định hướng trong thời gian tới, Liên minh sẽ tập trung nhân rộng các mô hình HTX hiệu quả trên toàn địa bàn tỉnh. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa các khu vực trong tỉnh nhằm tạo ra các vùng nguyên liệu quy mô lớn, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Việc hỗ trợ các HTX tiếp cận nguồn vốn, hạ tầng và công nghệ chế biến sâu sẽ là đòn bẩy để khu vực KTTT phát triển vững mạnh, đóng góp tích cực vào mục tiêu kinh tế - xã hội chung của tỉnh.
Thanh Tâm
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ