Giữa nhịp sống hiện đại không ngừng biến đổi, những giá trị truyền thống vẫn được gìn giữ, phát huy và tiếp nối qua nhiều thế hệ. Tại xã Sơn Lương, tỉnh Phú Thọ, nghề làm giò chả truyền thống của đồng bào dân tộc Mường không chỉ là một nét văn hóa đặc sắc mà còn là nền tảng cho phát triển kinh tế hợp tác gắn với chuỗi giá trị. Mô hình Hợp tác xã (HTX), nông nghiệp chế biến nông sản và ứng dụng y học cổ truyền Mỹ Lương (HTX Mỹ Lương) là minh chứng sinh động cho sự giao thoa giữa giá trị truyền thống và tư duy sản xuất hiện đại, thông qua sản phẩm giò, chả mang thương hiệu Mỹ Nương.
Giò, chả Mỹ Nương được chế biến theo bí quyết gia truyền của người Mường, kết hợp với dây chuyền sản xuất hiện đại, đảm bảo các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. Nguyên liệu được tuyển chọn nghiêm ngặt từ đàn lợn mán đen - giống vật nuôi bản địa, không sử dụng chất tăng trọng, không tồn dư kháng sinh. Để đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào ổn định và chất lượng, HTX đã xây dựng hai trang trại chăn nuôi và liên kết chặt chẽ với 18 hộ chăn nuôi trên địa bàn. Các hộ được hướng dẫn kỹ thuật, áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học; toàn bộ sản phẩm của thành viên được HTX bao tiêu để phục vụ cho khâu chế biến. Mô hình này không chỉ giúp HTX kiểm soát tốt chất lượng nguyên liệu mà còn góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
HTX Mỹ Lương cũng đầu tư đồng bộ hệ thống máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất như: máy xay giò công suất lớn, lò hấp cách thủy, tủ lạnh bảo quản, máy hút chân không… nhằm bảo đảm sản phẩm giữ được hương vị, màu sắc tự nhiên, đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao của thị trường.
Điểm nổi bật của giò, chả Mỹ Nương là tuyệt đối không sử dụng chất bảo quản, không hàn the, không phụ gia tạo màu hay tạo mùi - điều này giúp sản phẩm giữ được tính nguyên bản, an toàn và tốt cho sức khỏe người tiêu dùng. Chính sự khác biệt này đã tạo niềm tin vững chắc trong lòng người tiêu dùng cả trong và ngoài tỉnh.
Mô hình sản xuất giò, chả của HTX Mỹ Lương là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của kinh tế hợp tác kiểu mới, được tổ chức bài bản theo chuỗi giá trị khép kín từ chăn nuôi, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, không chỉ nâng cao thu nhập cho thành viên HTX mà còn góp phần phát triển kinh tế nông thôn một cách bền vững.
Không chỉ chú trọng sản xuất, HTX còn chủ động tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ. Nhờ chất lượng ổn định, mẫu mã bao bì chỉn chu và chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản, sản phẩm giò lợn Mỹ Nương đã được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao năm 2024, qua đó khẳng định uy tín, bản sắc và năng lực cạnh tranh trên thị trường. Hiện nay, sản phẩm giò chả Mỹ Nương đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng...
Không chỉ dừng lại ở giá trị ẩm thực, giò chả Mỹ Nương còn là kết tinh văn hóa của người Mường - từ cách chọn nguyên liệu, bí quyết chế biến đến nghệ thuật thưởng thức. Thông qua sản phẩm này, HTX Mỹ Lương đang từng bước khẳng định vai trò của tổ chức kinh tế tập thể trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với phát triển kinh tế địa phương.
Trong thời gian tới, HTX Mỹ Lương định hướng mở rộng vùng nguyên liệu, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cấp tiêu chuẩn chất lượng và xây dựng thương hiệu bền vững, từng bước chinh phục thị trường rộng lớn hơn và đưa hương vị truyền thống đậm đà bản sắc Mường đến với đông đảo người tiêu dùng trong cả nước.
Phan Nhung
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ