Ở vùng đất Sơn Lương, tỉnh Phú Thọ đã lưu giữ một giống lúa nếp quý từ bao đời. Người dân nơi đây gọi là nếp Gà Gáy Mỹ Lung - thứ gạo gắn liền với huyền thoại truyền miệng từ đời này sang đời khác. Năm 2023, mô hình sản xuất lúa nếp Gà Gáy theo hướng hữu cơ được Hợp tác xã (HTX) sản xuất gạo nếp Gà Gáy và kinh doanh dịch vụ tổng hợp Mỹ Lung triển khai. Sau thời gian 3 năm thực hiện cho thấy, mô hình sản xuất lúa nếp gà gáy Mỹ Lung theo hướng hữu cơ đạt hiệu quả cao. Năng suất bình quân đạt khoảng 1,5 tạ/sào, tương đương 41 tạ/ha. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận thu được đạt 1 triệu đồng/sào, tương đương 28 triệu đồng/ha, So sánh giữa sản xuất theo hướng hữu cơ với sản xuất vô cơ, giá trị tạo ra cao hơn khoảng 16,4 triệu đồng/ha.
Ông Khúc Ngọc Tung - Giám đốc HTX chia sẻ: “Quy trình sản xuất lúa nếp Gà Gáy theo hướng hữu cơ được HTX hướng dẫn thành viên và bà con nông dân thực hiện từ khâu ngâm ủ hạt giống đến khâu thu hoạch, áp dụng nghiêm ngặt việc không sử dụng thuốc hóa học, phân bón vô cơ và không sử dụng chất cấm trong quá trình sản xuất. Điểm khác biệt so với quy trình canh tác truyền thống là: cung cấp dinh dưỡng cho cây lúa từ lúc ngâm ủ hạt giống nhằm giúp hạt lúa tăng cường sức đề kháng; Định lượng phân bón hữu cơ được tính toán phù hợp cho các lần bón phân nhằm làm tăng hiệu quả sử dụng phân bón và hạn chế đổ ngã; phun phân hữu cơ qua lá giai đoạn trước trỗ, sau trỗ và lúc lúa cong trái me giúp lúa vào gạo tốt hơn...”.
Là đầu mối bao tiêu cung cấp giống, phân bón và tiêu thụ sản phẩm cho thành viên và người dân, HTX đã đẩy mạnh hợp tác, liên kết tiêu thụ sản phẩm, mua máy móc nâng cao giá trị sản phẩm sau thu hoạch. Bên cạnh đó HTX chủ động mở rộng thị trường tiêu thụ, phát triển thương hiệu hàng hóa gạo nếp Gà Gáy Mỹ Lung. Từ đó, tăng thu nhập cho các thành viên và người dân địa phương. HTX cũng đã tích cực tham gia tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, tham quan, học hỏi các mô hình sản xuất lúa trong và ngoài tỉnh.
Mô hình sản xuất lúa theo tiêu chuẩn hữu cơ của HTX sản xuất gạo nếp Gà Gáy và kinh doanh dịch vụ tổng hợp Mỹ Lung đang từng bước khẳng định được hiệu quả. Do đó, việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền thay đổi dần nhận thức và tập quán sản xuất của nông dân về lợi ích sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, hướng đến phát triển nông nghiệp sạch, thích ứng với biến đổi khí hậu và kết nối bền vững với chuỗi giá trị nông sản là xu hướng tất yếu trong giai đoạn hiện nay, hướng tới sản xuất bền vững, tạo ra sản phẩm lúa gạo có chất lượng cao của tỉnh Phú Thọ./.
Phùng Việt Quân
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ