Trước yêu cầu đổi mới trong phát triển nông nghiệp hiện đại và xu hướng tiêu dùng ưu tiên nông sản sạch, có nguồn gốc rõ ràng. Hợp tác xã (HTX) dịch vụ nông nghiệp và điện năng Vĩnh Lại (huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ) bên cạnh việc duy trì hoạt động truyền thống, đã chủ động mở rộng mô hình liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ khép kín với Công ty Cổ phần công nghệ chế biến xuất khẩu BANACO (Công ty BANACO) để triển khai mô hình trồng và chế biến chuối sấy nguyên quả; Hợp đồng liên kết thống nhất mua 100% sản lượng chuối của HTX, xác định khung giá sản phẩm đầu ra, quy cách tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, đảm bảo người sản xuất xác định được lợi nhuận trước khi đầu tư; Đồng thời, doanh nghiệp còn tư vấn tận dụng phụ phẩm từ chuối như thân, lá, vỏ chuối để chế biến làm thức ăn cho gia súc, phân bón hữu cơ cho cây trồng, góp phần giảm thiểu lãng phí và nâng cao giá trị toàn chuỗi sản xuất. Đây là nội dung then chốt, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm giữa HTX và doanh nghiệp từ đó khuyến khích các hộ dân yên tâm đầu tư mở rộng diện tích trồng chuối, ổn định đầu ra, tránh rủi ro “được mùa mất giá”, nâng cao hiệu quả cho HTX và hình thành chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững, giúp người dân tăng thu nhập bền vững và góp phần phát triển kinh tế địa phương.
Hiện nay, HTX Dịch vụ Nông nghiệp và Điện năng Vĩnh Lại đang quản lý và sản xuất chuối trên diện tích khoảng 26 ha, huy động sự tham gia của nhiều thành viên HTX và các hộ dân trong vùng. Nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến và quy trình quản lý hiệu quả, chất lượng chuối được đảm bảo, đáp ứng tốt yêu cầu thu mua và chế biến của doanh nghiệp. Năm 2024, tổng sản lượng chuối của HTX đạt khoảng 2.600 tấn, mang lại doanh thu hơn 30 tỷ đồng từ việc cung cấp nguyên liệu chuối tươi cho Công ty BANACO; Năm 2025, sản lượng dự kiến tăng gấp đôi, đạt trên 5.000 tấn, nhờ việc mở rộng vùng nguyên liệu, nâng cao năng suất và thu hút thêm hộ dân tham gia sản xuất theo quy trình kỹ thuật đồng bộ và bền vững.
Trước đây, nguồn thu chủ yếu của HTX đến từ hoạt động sản xuất điện năng, các dịch vụ nông nghiệp truyền thống và công tác vệ sinh môi trường tại địa phương. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, HTX đã chủ động đa dạng hóa nguồn thu nhập thông qua việc tham gia vào chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ chuối với doanh nghiệp. Sự chuyển hướng này không chỉ giúp HTX mở rộng lĩnh vực hoạt động mà còn tạo điều kiện thuận lợi để các hộ dân chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng chuối theo quy trình kỹ thuật đồng bộ. Qua đó, nhiều hộ gia đình có thêm thu nhập ổn định, cải thiện đời sống, đồng thời góp phần nâng cao năng lực tài chính và phát triển bền vững cho HTX trong dài hạn
Trong chuỗi liên kết này, HTX dịch vụ nông nghiệp và điện năng Vĩnh Lại đóng vai trò trung tâm, vừa là đơn vị tổ chức sản xuất, vừa là cầu nối giữa doanh nghiệp và người nông dân. HTX hướng dẫn các hộ dân kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch theo quy trình nông nghiệp sạch; tổ chức thu mua tận vườn, giảm chi phí trung gian; đồng thời chủ động hỗ trợ người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả hơn. Không chỉ dừng lại ở việc khai thác lợi thế địa phương, mô hình còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững, gắn kết lợi ích giữa doanh nghiệp, HTX và người dân.
Nguyễn Doãn Đăng
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ