Chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhằm nâng cao thu nhập cho người nông dân là vấn đề cấp thiết hiện nay trong sản xuất nông nghiệp, nhất là đối với một xã thuần nông như xã Hà Thạch (thị xã Phú Thọ), với tập quán canh tác lúa nước và các loại hoa màu truyền thống. Từ thực tiễn đó, Hợp tác xã nông nghiệp Hà Thạch đã mạnh dạn chuyển đổi canh tác sang lựa chọn ớt là cây trồng chủ lực, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Trước kia, HTX nông nghiệp Hà Thạch hoạt động chủ yếu với các dịch vụ: thủy nông, dịch vụ bảo vệ thực vật, bảo vệ sản xuất và cung ứng vật tư nông nghiệp, tuy nhiên những năm gần đây do diện tích đất nông nghiệp dần bị thu hẹp, manh mún, nhỏ lẻ, đan xen giữa cấy lúa với trồng hoa màu nên các dịch vụ này không còn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Sau khi tìm hiểu, HTX chuyển sang trồng ớt trên diện tích ban đầu khoảng 1ha, mới đầu sản phẩm chủ yếu được bán cho thương lái và tại các chợ trên địa bàn thị xã với thị trường tiêu thụ hẹp nên việc phát triển mở rộng diện tích gặp nhiều khó khăn. Đầu năm 2023, HTX đã liên kết với công ty TNHH Mạnh Cường trong việc trồng và tiêu thụ giống ớt sừng xanh (F120) để xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc... tuy nhiên để phối hợp liên kết với công ty thì HTX phải có diện tích trồng ớt từ 3ha trở lên, trồng giống ớt và quy trình chăm sóc theo yêu cầu của công ty; vì vậy HTX đã vận động thành viên HTX, tiến hành rà soát những vùng đất kém hiệu quả chuyển đổi sang trồng cây ớt và đã mở rộng vùng trồng trên 3ha. Công ty cũng đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho thành viên từ các khâu như chuẩn bị đất, cách lên luống, khoảng cách giữa các luống, các hàng, kỹ thuật chăm sóc, lịch trình bón phân đến cách phòng trừ sâu bệnh cho cây ớt; đồng thời công ty hỗ trợ ứng cây giống và ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm đầu ra cho HTX.
Để đảm bảo yêu cầu tiêu chuẩn của công ty thu mua sản phẩm, HTX đã tuyên truyền, yêu cầu các thành viên phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình trồng và chăm sóc để đảm bảo năng suất và chất lượng. Trong quá trình trồng, công ty đã cử cán bộ kỹ thuật cùng đại diện HTX tiến hành kiểm tra các khâu như chuẩn bị đất, lịch trình bón phân của các thành viên HTX để đảm bảo cho ra những trái ớt đạt tiêu chuẩn cao nhất.
Năng xuất trung bình đạt 25 tấn/ha, với doanh thu đạt 150 triệu đồng/ha, sau khi trừ chi phí cho thu lãi 55 triệu đồng/ha. So với trồng lúa và hoa màu khác thì trồng ớt liên kết xuất khẩu cho hiệu quả cao gấp 4 - 5 lần mà không mất nhiều công chăm sóc; 1 năm trồng 1 vụ, cho thu hái trong vòng 3 tháng, cứ sau 10 ngày lại thu hái một lần.
Có thể thấy, việc trồng ớt theo mô hình liên kết gắn với tiêu thụ sản phẩm đã và đang mở ra hướng đi mới đầy hứa hẹn, giúp bà con nơi đây có nguồn thu nhập ổn định, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ./.
Thu Trang
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ