Sau một thập kỷ xây dựng và phát triển, Hợp tác xã mì gạo Hùng Lô (Khu 4, xã Vân Phú, tỉnh Phú Thọ) đã vươn lên trở thành mô hình tiêu biểu trong phát triển kinh tế tập thể gắn với bảo tồn làng nghề truyền thống. Không chỉ khẳng định chỗ đứng vững chắc trong nước, sản phẩm của HTX còn từng bước chinh phục thị trường quốc tế, góp phần nâng tầm giá trị nông sản địa phương.
Xuất phát từ làng nghề truyền thống tại Hùng Lô, HTX mì gạo Hùng Lô được thành lập trong bối cảnh sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ, thiếu liên kết và đầu ra chưa ổn định. Trải qua 10 năm, HTX đã từng bước tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa, đầu tư nhà xưởng, áp dụng máy móc thiết bị đồng bộ, hiện đại vào sản xuất nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Từ vài hộ thành viên ban đầu, đến nay HTX đã phát triển với 255 thành viên. Quy mô sản xuất ngày càng mở rộng, trung bình mỗi tháng HTX tiêu thụ 95 tấn mì gạo, doanh thu năm 2025 đạt 27,5 tỷ đồng, HTX đã tạo việc làm thường xuyên cho 35 lao động với thu nhập 7,5 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, HTX còn liên kết, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho trên 10 hộ dân sản xuất mì trong làng Hùng, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.
Điểm nhấn nổi bật trong quá trình phát triển của HTX là việc tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị từ ký hợp đồng liên kết với HTX DVNN - điện năng Vĩnh Lại, HTX DVNN Cao Xá, HTX DVNN xã Hùng Việt cung cấp nguyên liệu chính là gạo sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Đồng thời, HTX ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm thường xuyên với nhiều hệ thống siêu thị lớn như Big C, WinMart, Co.op Mart và xây dựng mạng lưới các nhà hàng, đại lý phân phối tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Ngoài ra, sản phẩm được bán online trên các sàn thương mại điện tử để người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận. Đặc biệt, sản phẩm mì, phở Hùng Lô đã được xuất khẩu ổn định sang thị trường Nhật Bản, Đài Loan – một trong những thị trường có yêu cầu khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm, qua đó khẳng định uy tín và vị thế của sản phẩm.
Song song với mở rộng thị trường, HTX chú trọng đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm. HTX đã áp dụng hệ thống quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế HACCP, ISO 22000:2018 nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Hiện nay, HTX có 3 sản phẩm được chứng nhận OCOP hạng 4 sao; đặc biệt, sản phẩm “Mì gạo sạch sinh ra từ làng Hùng Lô” đã được công nhận đạt OCOP 5 sao vào tháng 01/2025, đánh dấu bước phát triển vượt bậc trong xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương.
Không dừng lại ở các sản phẩm truyền thống, để đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường HTX đã nghiên cứu và phát triển thêm các sản phẩm mới như mì gạo rau ngót, mì gạo bí đỏ, mì gạo khoai tây… Trong năm 2026, HTX dự kiến cho ra mắt sản phẩm “mì gạo cá rô đồng” ăn liền – hướng tới phân khúc sản phẩm tiện lợi, gia tăng giá trị chế biến sâu.
Chia sẻ về hành trình 10 năm xây dựng và phát triển HTX, ông Cao Đăng Duy – Giám đốc HTX cho biết: “Những ngày đầu thành lập, HTX gặp không ít khó khăn khi sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu vốn, thiết bị lạc hậu, thị trường tiêu thụ bấp bênh. Tuy nhiên, với lợi thế làng nghề truyền thống tại Hùng Lô, cùng sự đồng hành của các cấp, các ngành và sự đoàn kết, quyết tâm của các thành viên, HTX đã từng bước vượt qua khó khăn, ổn định sản xuất và mở rộng quy mô. Thuận lợi lớn nhất là sản phẩm có nền tảng chất lượng tốt, được người tiêu dùng tin tưởng, từ đó tạo điều kiện để HTX phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu.”
Về định hướng trong giai đoạn tới, ông Duy nhấn mạnh: “Chúng tôi mong muốn được chính quyền địa phương tạo điều kiện cho thuê thêm quỹ đất để mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời HTX xác định tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế, đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ. HTX sẽ đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các dòng sản phẩm chế biến sâu, thân thiện với sức khỏe, đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại; mở rộng thị trường xuất khẩu, đưa sản phẩm mì gạo Hùng Lô vươn xa hơn nữa, góp phần nâng cao giá trị nông sản và phát triển kinh tế tập thể bền vững.”
Với những nỗ lực cố gắng của tập thể cán bộ, người lao động HTX mì gạo Hùng Lô đã được Chính phủ, các bộ, ngành, UBND tỉnh Phú Thọ vinh danh và tặng nhiều giải thưởng cao quý như: Bằng Khen của Thủ tướng Chính Phủ cho ông Cao Đăng Duy – Giám đốc HTX đã có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước năm 2023; Giải thưởng Mai An Tiêm năm 2024; Giải thưởng Ngôi sao HTX năm 2025; Bằng khen của UBND tỉnh Phú Thọ và nhiều giấy khen cho tập thể, cá nhân trong HTX.
Với những kết quả đạt được sau 10 năm, HTX mì gạo Hùng Lô tiếp tục khẳng định vai trò là mô hình hợp tác xã kiểu mới năng động, hiệu quả. Bên cạnh hiệu quả kinh tế cao, HTX mì gạo Hùng Lô còn đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề truyền thống. Đây cũng là minh chứng sinh động trong việc liên kết sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể bền vững trong giai đoạn hiện nay.
Phan Nhung
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ