Khi hương nếp mới lan khắp triền đồi trung du, làng Ngọc Tân, xã Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ lại rộn ràng trong mùi thơm của nếp mới và tiếng cười nói rộn rã. Đó là mùa mà người Cao Lan cùng nhau gói những mẻ bánh ngũ sắc, món bánh không thể thiếu trong dịp lễ hội và ngày sum họp gia đình, mang trọn hồn quê Đất Tổ.
Bánh ngũ sắc được làm từ gạo nếp nương dẻo thơm, nhuộm màu tự nhiên từ các loại lá rừng: lá nếp, lá gấc, nghệ, mật mía, lá thau... tạo nên năm sắc trắng - xanh - đỏ - vàng - đen, tượng trưng cho ngũ hành hòa hợp, cầu chúc may mắn, sung túc, bình an. Mỗi chiếc bánh là kết tinh của sự khéo léo, tinh tế và lòng thành kính với tổ tiên, đất trời. Với người Cao Lan, gói bánh ngũ sắc không chỉ là một công việc, mà còn là nghi lễ văn hóa, là cách gìn giữ truyền thống, tri ân nguồn cội.
Giữa nhịp sống hiện đại, để giữ hồn nghề truyền thống, Hợp tác xã (HTX) đặc sản Phủ Đoan ra đời như một cầu nối đưa món bánh quê đến gần hơn với thị trường. HTX tập hợp các hộ làm bánh, chuẩn hóa quy trình sản xuất, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, cải tiến bao bì và quảng bá sản phẩm. Mỗi tháng HTX cung cấp ra thị trường 8.000 -10.000 chiếc bánh, doanh thu đạt 150-200 triệu đồng, tạo việc làm ổn định cho 5 -10 lao động địa phương. Sản phẩm ngày càng được ưa chuộng tại các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại và hoạt động OCOP của tỉnh, trở thành đặc sản tiêu biểu của vùng trung du Phú Thọ.
Từ một món ăn dân dã, bánh ngũ sắc hôm nay đã vươn mình trở thành sản phẩm mang giá trị văn hóa và kinh tế, niềm tự hào của người dân Đoan Hùng. Mỗi chiếc bánh là một lát cắt văn hóa sống động, là món quà quê giản dị mà đậm đà, để ai từng nếm thử đều khó lòng quên. Trong thời gian tới, HTX đặc sản Phủ Đoan tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, hướng tới chứng nhận OCOP 3 sao, đưa bánh ngũ sắc trở thành thương hiệu đặc trưng của Đất Tổ, nơi văn hóa truyền thống và sáng tạo hiện đại cùng hòa quyện, tỏa hương bền lâu.
Nguyễn Vũ Kỳ Nam
Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ